Acil durumda ilk yapılacaklar nelerdir?
- Yetkisiz bir işlem görüyorsanız bankayı uygulamasındaki veya kartınızdaki resmî numaradan arayın. Güvenlik bildirimi oluşturup başvuru numarasını saklayın. Banka çalışanı olduğunu söyleyen kişilere tek kullanımlık kod, kart şifresi veya uzaktan erişim vermeyin.
- Bloke mesajını, işlemin saatini ve dekontu saklayın. Bankadan, verebildiği ölçüde kısıtın türünü, tarihini, tutarını ve varsa dış makamın karar veya dosya numarasını yazılı isteyin. 5549 sayılı Kanun m.4/2’deki gizlilik kuralı gereğince banka, kanuni istisnalar dışında şüpheli işlem bildirimi yapıldığını açıklayamaz.
- Bir hâkimlik, savcılık veya icra işlemi belirtiliyorsa dosyaya ilişkin karar örneğini yetkili merciden araştırın. Bankanın dönüşünü beklerken ayrı bir başvuru süresinin işleyebileceğini göz önünde bulundurun.
Bloke türü hangi kayıttan anlaşılır?
| Bildirimde görülen dayanak | İlk yapılacak ayrım |
|---|---|
| Banka güvenlik veya doğrulama kısıtı | Bankanın kendi işlemi olup olmadığını yazılı teyit edin. Kısıt yalnız kartı, mobil bankacılığı, bir transferi veya hesabın kullanılabilir bakiyesini etkiliyor olabilir. |
| CMK m.128/A kapsamında geçici askı | Belirli bilişim bağlantılı suçlara ilişkin özel tedbirdir. İşlemin hâlâ askı aşamasında mı, yoksa sonradan adli el koymaya mı dönüştüğünü öğrenin. |
| CMK m.128 kapsamında adli el koyma | Karar ve kapsamı adli dosyadan değerlendirilir. Banka kararı uygulayan kurumdur; başvuru bankanın müşteri kaydıyla sınırlı kalmaz. |
| 5549 sayılı Kanun m.19/A kapsamında işlem ertelemesi | Aklama veya terörün finansmanı şüphesiyle işlem ertelemesi, CMK m.128/A’daki askıdan ayrı bir rejimdir. Sonrasında ayrı bir adli karar verilip verilmediği araştırılır. |
| İcra haczi veya kamu alacağı için e-haciz | İcra dairesi ya da kamu tahsil dairesi ve dosya numarası belirlenir. İİK m.89 ve 6183 sayılı Kanun m.79 kapsamındaki işlemler, ceza dosyasındaki el koymayla aynı değildir. |
CMK m.128/A kapsamındaki 48 saatlik askı nasıl işler?
25 Aralık 2025’te yürürlüğe giren 7571 sayılı Kanun’un 22. maddesiyle CMK’ya eklenen m.128/A/1, sınırlı bir suç listesine dayanır: bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle nitelikli hırsızlık (TCK m.142/2-e), TCK m.158/1-f veya l kapsamındaki nitelikli dolandırıcılık ve banka ya da kredi kartlarının kötüye kullanılması (TCK m.245). Bu suçlardan birinin işlendiğine ilişkin makul şüphe ve fıkradaki işlem bağlantısı varsa ilgili banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı, suçta kullanılan hesabı 48 saate kadar askıya alabilir.
Kurum, işlemi ve hareketleri derhâl Cumhuriyet başsavcılığına, askıya almayı da hesap sahibine bildirir. Hesap sahibi, askının kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir. Savcının 24 saatlik karar süresi, hesap sahibinin başvurusunun incelenmesine ilişkindir; bu, hesap sahibine verilmiş 24 saatlik bir itiraz süresi değildir (CMK m.128/A/2).
Askı ile el koyma aynı işlem değildir. CMK m.128/A/4’e göre askı süresi içinde hesaptaki suça konu menfaate hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca varsa savcının yazılı emriyle el konulabilir. Hâkim kararı olmadan yapılan el koyma 24 saat içinde onaya sunulur; hâkim kararını el koymadan itibaren 48 saat içinde açıklar. Aksi hâlde el koyma kendiliğinden kalkar. Bu özel rejimde CMK m.128’deki rapor şartı aranmaz. El konulan menfaatin suçtan zarar gören mağdura ait olduğu belirlenirse m.128/A/5 uyarınca sahibine iade edilir. Askının azami süresi, daha sonra verilen ayrı el koyma kararının da aynı anda sona ereceği anlamına gelmez.
CMK m.128 kapsamında adli el koymanın kaldırılması nasıl istenir?
CMK m.128/1-c banka veya diğer mali kurumlardaki hesapları kapsar. Genel rejimde hem suçun işlendiğine hem malvarlığı değerinin o suçtan elde edildiğine ilişkin somut delile dayanan kuvvetli şüphe aranır; suç ayrıca m.128/2’de sayılan suçlardan olmalıdır. m.128/1’de ilgili kurumdan rapor alınması, m.128/9’da hâkim kararı düzenlenir. m.128/A gibi özel hükümler, kendi koşullarında ayrı uygulanır.
Hâkim kararına karşı, özel bir hüküm yoksa CMK m.267 ve m.268/1 uyarınca öğrenmeden itibaren iki hafta içinde, kararı veren mercie itiraz sunulur. Yeni süre, geçici m.6/1-c uyarınca 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlar için geçerlidir. Bankaya yapılan müşteri başvurusunu bu itirazla aynı işlem saymayın. Bankadan gelen mesajın neyi bildirdiğini saklayın; kararın ne zaman öğrenildiği değerlendirilirken mesajın içeriği ve dosya kayıtları birlikte önem taşıyabilir. İtiraz, ayrıca durdurma kararı verilmedikçe işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz (CMK m.269/1).
CMK m.131/1, muhafaza gereği kalmadığında veya müsadere koşullarının bulunmadığı anlaşıldığında iade istemine ve ret kararına itiraza imkân tanır. Somut dosyada, paranın kaynağı, tedbirin hangi tutara uygulandığı ve suç isnadıyla bağlantısı belgelerle açıklanabilir. Örneğin varsayımsal olarak tedbire dayanak gösterilen transfer dışında maaş ödemesi bulunduğu ileri sürülüyorsa, bordro ve hesap hareketi tarih ve tutar bakımından eşleştirilir. Bordro tek başına tedbirin kaldırılmasını sağlamaz; talep, karardaki kapsam ve dosyadaki delillere göre değerlendirilir.
MASAK işlem ertelemesi ile adli el koyma nasıl ayrılır?
5549 sayılı Kanun m.19/A/1, aklama veya terörün finansmanıyla bağlantı şüphesinde teşebbüs edilen ya da süren işlemin yedi iş günü süreyle askıya alınmasına veya gerçekleşmesine izin verilmemesine ilişkin yetkiyi düzenler. Bu, herhangi bir bloke için yedi iş günlük genel bir kural değildir. Sonrasında ayrı bir adli karar verilmişse, devam eden kısıtın dayanağı ve başvuru yolu o karara göre belirlenir. İcra dairesi veya tahsil dairesinden gelen haciz bildiriminde ise ilgili icra ya da tahsil dosyası incelenir.
Belgeler hangi sırayla hazırlanır?
- Bankadaki kaydı alın. Kısıtın tarih ve saati, etkilediği tutar veya işlem, başvuru numarası ve varsa karar bilgisi.
- Adli veya idari dayanağı ayırın. Bankanın iç kaydı, geçici askı bildirimi, hâkim kararı ve haciz yazısı aynı belge değildir. Birden fazla işlem varsa her birinin tarihini ve kapsamını ayrı yazın.
- İşlem ve gelir belgelerini eşleştirin. İlgili dönem hesap dökümü, dekont, varsa maaş bordrosu, fatura veya sözleşmeyi karşılaştırın. Açıklanamayan tutarı doğrulanmış gibi göstermeyin.
- Talebi somut yazın. Hangi işlemin kaldırılmasını, hangi tutar için iade istediğinizi ve hangi belgeye dayandığınızı belirtin. İşlemin bankaya ne zaman bildirildiğini ve başvurunun alındığını gösteren kayıtları saklayın.
Sık sorulan sorular nelerdir?
Banka uygulamasında “bloke” yazması ceza dosyası olduğu anlamına gelir mi?
Hayır. Güvenlik kısıtı, geçici askı, el koyma ve haciz aynı ibareyle görünebilir. Başvuru yeri, işlem türü ve varsa karar bilgisi öğrenildikten sonra belirlenir.
CMK m.128/A’daki 48 saat bütün hesap blokeleri için geçerli mi?
Hayır. Fıkradaki 48 saatlik süre, belirli suç ve işlem koşullarında mali kurumun verdiği geçici askı kararına ilişkindir. Başka bir tedbir veya sonradan verilen el koyma kararı ayrı değerlendirilir.
Hesabım CMK m.128/A ile askıya alındıysa nereye başvururum?
Hesap sahibi kaldırma için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir. CMK m.128/A/2’ye göre Cumhuriyet savcısı başvuru hakkında 24 saat içinde karar verir.
Hâkim kararı olmadan yapılan CMK m.128/A el koyması ne zaman düşer?
İşlem 24 saat içinde hâkimin onayına sunulur. Hâkim kararını el koyma anından itibaren 48 saat içinde açıklamazsa el koyma kendiliğinden kalkar (CMK m.128/A/4).
Bankaya dilekçe vermek adli itiraz süresini durdurur mu?
Bankaya yapılan müşteri başvurusu, CMK m.268’e göre kararı veren mercie yapılacak itirazın yerini tutmaz. Kararın öğrenilme kaydını ve varsa özel başvuru kuralını ayrı kontrol edin.
Hesaptaki para bana aitse iade isteyebilir miyim?
İade talebinin yolu, el koymanın dayanağına ve kişinin dosyadaki sıfatına bağlıdır. CMK m.131 ve m.128/A/5 farklı koşullar içerir. Hesap hareketi ve tutarın aidiyetini gösteren belgeler dosyaya sunulabilir.
Yedi iş günü geçtiğinde kısıt otomatik olarak kalkmış sayılır mı?
Bu süre 5549 sayılı Kanun m.19/A’daki işlem ertelemesine ilişkindir. Hesapta süren bir kısıt varsa, daha sonra el koyma veya başka bir karar uygulanıp uygulanmadığı incelenir.
İlgili rehberler ve resmî kaynaklar hangileridir?
- Banka hesabı blokesi ve el koymanın incelenmesi
- hukuka aykırı delile itiraz
- ağır ceza davalarında yargılama ve kanun yolları
- Ceza Hukuku çalışma alanı
- Mevzuat Bilgi Sistemi — 5271 sayılı CMK, m.128, 128/A, 131 ve 267–269
- TBMM — 7571 sayılı Kanun m.22 ve 39
- TBMM — 7499 sayılı Kanun, itiraz süresi ve geçiş kuralı
- MASAK — 5549 sayılı Kanun, m.4 ve 19/A
- Adalet Bakanlığı — Dolandırıcılıktan korunma
- MASAK — İşlemlerin Ertelenmesine Dair Yönetmelik
- Mevzuat Bilgi Sistemi — 2004 sayılı İİK
- Gelir İdaresi Başkanlığı — 6183 sayılı Kanun
Telefon: 0538 014 92 29
WhatsApp: 0538 014 92 29
İlk mesajda kimlik, kart bilgisi, IBAN veya hesap dökümü göndermeyin.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez.
